Computer beeldschermbril: werkt het echt?
De wetenschap achter een beeldschermbril
Wat is een computer beeldschermbril?
Een computer beeldschermbril is speciaal ontworpen voor mensen die dagelijks langdurig achter een computer, laptop of ander digitaal scherm werken. In tegenstelling tot een gewone leesbril is een beeldschermbril afgestemd op de kijkafstand van ongeveer 50 tot 80 centimeter, de afstand waarop een computerscherm zich meestal bevindt.
Steeds meer mensen ervaren klachten zoals vermoeide ogen, een droge blik, hoofdpijn of nek- en schouderpijn na uren achter een beeldscherm. Een computer beeldschermbril kan helpen om deze klachten te verminderen. Maar wat zegt de wetenschap hierover?
Waarom ontstaan klachten bij beeldschermwerk?
Langdurig naar een beeldscherm kijken vraagt veel van de ogen. Tijdens beeldschermwerk knipperen mensen gemiddeld 40 tot 60 procent minder vaak dan normaal. Hierdoor verdampt het traanvocht sneller, wat kan leiden tot droge, branderige of geïrriteerde ogen.
Daarnaast moeten de oogspieren voortdurend scherpstellen op dezelfde afstand. Wanneer de sterkte van de ogen niet optimaal is afgestemd op de kijkafstand, moeten de ogen extra inspanning leveren. Dit kan vermoeidheid veroorzaken en indirect bijdragen aan hoofdpijn en spanning in nek en schouders.
Deze combinatie van klachten wordt vaak aangeduid als Digital Eye Strain of Computer Vision Syndrome.
Hoe werkt een computer beeldschermbril?
Een computer beeldschermbril wordt op maat gemaakt voor de afstand waarop u normaal achter uw beeldscherm werkt. Hierdoor hoeven de ogen minder hard te accommoderen en blijft de lichaamshouding vaak natuurlijker.
Afhankelijk van de situatie kan de bril voorzien zijn van:
- glazen met een aangepaste sterkte voor beeldschermafstand;
- een ontspannende kijkzone voor computerwerk;
- een ontspiegelende coating die hinderlijke reflecties vermindert;
- een kraswerende en vuilafstotende coating.
Sommige glazen bevatten daarnaast een blauwlichtfilter. Over de werking hiervan bestaat veel discussie.
Werkt een computer beeldschermbril volgens de wetenschap?
Ja, wanneer de sterkte correct is afgestemd
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een goed aangemeten beeldschermbril de belasting van de ogen kan verminderen wanneer iemand langdurig op een vaste werkafstand kijkt.
Vooral mensen boven de 40 jaar, waarbij het scherpstellen op korte afstand geleidelijk afneemt (presbyopie), ervaren vaak duidelijk meer comfort met een speciale computerbril dan met een gewone leesbril of multifocale bril.
Daarnaast kan een juiste kijkhoogte bijdragen aan een betere werkhouding, waardoor ook nek- en schouderklachten kunnen afnemen.
Minder bewijs voor blauwlichtfilters
Veel computer beeldschermbrillen worden aangeboden met een blauwlichtfilter. Fabrikanten claimen vaak dat deze filters oogvermoeidheid verminderen en de slaap verbeteren.
De huidige wetenschappelijke onderzoeken laten echter zien dat hiervoor beperkt overtuigend bewijs bestaat. Grote systematische reviews concluderen dat blauwlichtfilters bij de meeste mensen geen aantoonbaar verschil maken in oogvermoeidheid of visueel comfort tijdens beeldschermwerk.
Dat betekent niet dat gebruikers geen verbetering kunnen ervaren, maar de positieve effecten lijken eerder samen te hangen met een goede sterkte, een ontspiegelende coating en gezonde beeldschermgewoonten dan met het blauwlichtfilter zelf.
Voor wie is een computer beeldschermbril geschikt?
Een computer beeldschermbril is vooral geschikt voor mensen die:
- dagelijks meerdere uren achter een computer werken;
- last hebben van vermoeide of droge ogen;
- regelmatig hoofdpijn ervaren tijdens kantoorwerk;
- een multifocale bril onprettig vinden achter de computer;
- vanaf ongeveer 40 jaar moeite krijgen met scherpstellen op beeldschermafstand.
Wat kunt u zelf doen om oogklachten te verminderen?
Een beeldschermbril werkt het beste in combinatie met gezonde werkgewoonten:
- neem regelmatig een korte pauze;
- pas de 20-20-20-regel toe: kijk elke 20 minuten ongeveer 20 seconden naar een punt op minstens 20 voet (ongeveer 6 meter) afstand;
- knipper bewust vaker;
- zorg voor voldoende verlichting zonder hinderlijke reflecties;
- plaats het beeldscherm op de juiste hoogte en afstand;
- laat uw ogen regelmatig controleren.
Conclusie
Een computer beeldschermbril is geen marketinghype, maar een hulpmiddel dat wetenschappelijk goed te verklaren is. Vooral wanneer de glazen nauwkeurig zijn afgestemd op de werkafstand kan een beeldschermbril de belasting van de ogen verminderen en bijdragen aan een comfortabelere werkhouding.
Voor blauwlichtfilters ligt dat anders. Tot nu toe is er weinig overtuigend wetenschappelijk bewijs dat deze filters oogvermoeidheid of hoofdpijn verminderen. De grootste winst komt meestal van een correcte brilsterkte, een ergonomisch ingerichte werkplek en gezonde beeldschermgewoonten.
Veelgestelde vragen
Werkt een computer beeldschermbril echt?
Ja. Wanneer de bril specifiek is aangemeten voor uw werkafstand, kan deze de belasting van de ogen verminderen en het kijkcomfort vergroten tijdens langdurig beeldschermwerk.
Is een beeldschermbril beter dan een gewone leesbril?
Voor computerwerk meestal wel. Een leesbril is ontworpen voor een kortere leesafstand, terwijl een beeldschermbril is afgestemd op de afstand tot een monitor.
Helpt een blauwlichtfilter tegen vermoeide ogen?
De huidige wetenschappelijke onderzoeken laten weinig overtuigend bewijs zien dat blauwlichtfilters op zichzelf oogvermoeidheid verminderen. Een goede sterkte en ergonomische werkhouding hebben doorgaans een grotere invloed.
Wanneer is een computer beeldschermbril verstandig?
Als u dagelijks meerdere uren achter een beeldscherm werkt en regelmatig klachten ervaart zoals vermoeide ogen, hoofdpijn of nek- en schouderklachten, kan een oogmeting uitwijzen of een computer beeldschermbril voor u geschikt is.
-Gechecked door Optometrist-